ROŚLINY LECZNICZE
ALFABETYCZNY SPIS POPULARNYCH ZIÓŁ WRAZ Z ICH ZASTOSOWANIEM

A  B   C   D   G   J   K
L   Ł   M   N   P
R  S  Ś  T  W


A

ALOES UZBROJONY (Aloe ferox)
Działanie: przeczyszczające, żółciopędne, poprawiające przemianę materii i dermatologiczne. Homeopatia zaleca aloes jako lek w chorobach alergicznych

ARCYDZIĘGIEL LITWOR (Archangielica officinalis)
Działanie: pobudza wytwarzanie soków żołądkowych i enzymów trawiennych. Działa rozkurczająco na mięśnie przewodu pokarmowego, a zwłaszcza dróg żółciowych. Olejek arcydzięglowy ma właściwości bakteriobójcze, niszczy także wiele grzybów.

ARNIKA GÓRSKA (Arnica montana)
Działanie: substancje zawarte w arnice są dobrym lekiem w przypadku obrzęków i krwiaków po urazach i stłuczeniach. Ma także działanie przeciwzakrzepowe ściągające, wzmacniające serce i naczynia. Arnika znosi bóle kostne, korzonkowe i nerwobóle. Przetwory arniki należy stosować ostrożnie, bowiem stosunkowo łatwo można je przedawkować. Doustne przyjmowanie preparatów arniki poprawia pracę przewodu pokarmowego i przyspiesza przemianę materii. Poprawia krążenie krwi w mózgu, naczyniach wieńcowych i naczyniach kończyn. Doustne przyjmowanie preparatów arniki przeciwwskazane jest w ostrych i pod ostrych stanach zapalnych żołądka i jelit, podczas leczenia naparstnicą i strofantyną.



Powrót do menu




























B

BABKA LANCETOWATA (Plantago lanceolata)
Działanie: Liść babki używany jest do leczenia trudno gojących się ran, czyraków i oparzeń. Stosowane doustnie odwary i napary są dobrym lekiem w przypadku biegunek i stanów zapalnych przewodu pokarmowego. Śluz z liści babki działa osłaniająco na przewód pokarmowy co ma zastosowanie przy chorobie wrzodowej. W leczeniu zapaleń spojówek mogą być wykorzystane napary z nasion babki.

BEZ CZARNY (Sambucus nigra)
Działanie: Kwiaty bzu zwiększają ilość wydalanego moczu, a z nim produktów przemiany materii. Powodują obfite pocenie się , co może być przydatne w leczeniu przeziębień. Wyciągi z kwiatów czarnego bzu mogą być stosowane do płukania gardła w stanach zapalnych i przy anginach. Owoce czarnego bzu podobnie jak kwiaty zwiększają ilość wydalanego moczu i mają działanie napotne. Są używane jako lek odtruwający powodują bowiem łatwiejsze usuwanie toksyn. Mają także łagodne działanie przeczyszczające. Działanie przeciwbólowe owoców bzu może być wykorzystane przy leczeniu rwy kulszowej, nerwobólu nerwu trójdzielnego, bólów zębów i migreny. Kora czarnego bzu jest stosowana jako lek odchudzający.

BORÓWKA BRUSZNICA (Vaccinium vitis-idaea)
Działanie: Substancje czynne zawarte w liściach borówki zwiększają wydzielanie moczu a z nim szkodliwych produktów przemiany materii. Niszczą bakterie w układzie moczowym i to często szczepy odporne na działanie wielu antybiotyków. Uszczelniają naczynia włosowate i znoszą stany zapalne w tych naczyniach. Owoce borówki są cennym źródłem witaminy C.

BORÓWKA CZERNICA (Vaccinium myrtillus)
Działanie: Popularnie zwana jest czarną jagodą. Owoce jagody używane są jako lek przeciwbiegunkowy. Substancje czynne w niej zawarte niszczą w przewodzie pokarmowym wiele bakterii chorobotwórczych. Maja także działanie przeciwzapalne i przeciwkrwotoczne. Karotenoidy zawarte w owocach jagody poprawiają widzenie a szczególnie widzenie w nocy. Świeże owoce mogą być pomocne w walce z glistami i owsikami. Liście jagody czarnej ze względu na zawartość garbników są skutecznym lekiem w biegunkach i nieżytach jelit, szczególnie korzystne w leczeniu dzieci najmłodszych i niemowląt. W liściach czarnej jagody jest zawarta substancja która obniża poziom cukru we krwi. Zastrzec trzeba, że liście czarnej borówki mogą być tylko lekiem uzupełniającym leczenie cukrzycy.

BRZOZA BRODAWKOWATA (Betula verrucosa)
Działanie: Liście brzozy pobudzają wydzielanie moczu, oraz dezynfekują drogi moczowe. Mogą być polecane w chorobach nerek powodujących zmniejszone wydzielanie moczu, w kamicy moczowej, w przewlekłych zakażeniach, w obrzękach pochodzenia sercowego, a także w gośćcu przewlekłym postępującym oraz w skazie moczanowej. Z chorób skóry, w których mogą być pomocne liście brzozy wymienić trzeba zapalenie łojotokowe, trądzik młodzieńczy i łuszczycę. Świeży sok z brzozy od tysięcy lat był używany do kuracji wzmacniających. Zapobiega także tworzeniu się kamieni moczowych. Stosowany zewnętrznie może być przydatny w walce z piegami i zapobiega przetłuszczaniu się włosów. Czyr brzozowy był uważany przez medycynę ludową za lek przeciwnowotworowy.



Powrót do menu




























C

CHABER BŁAWATEK (Centaurea cyanus)
Działanie: Związki czynne zawarte w kwiatach chabru mają łagodne działanie moczopędne, mogą być stosowane w chorobach z upośledzoną czynnością wytwarzania moczu przez nerki, w zespole nerczycowym, w niewydolności krążenia, w zapaleniach kłębków nerkowych i w zapaleniach miedniczek nerkowych. Wyciągi z chabru są skuteczne w stanach zapalnych oczu, zapaleniach spojówek i zapaleniach brzegów powiek.

CYKORIA PODRÓŻNIK (Cichorium intybus)
Działanie: Związki zawarte w cykorii pobudzają wątrobę do produkcji żółci i żołądek do produkcji soku żołądkowego co poprawia trawienie i przyswajanie pokarmów. Cykoria jest źródłem wielu mikroelementów. Ziele cykorii może być stosowane zewnętrznie przy wysypkach i wypryskach



Powrót do menu




























D

DĄB SZYPUŁKOWY (Quercus robur)
Działanie: Garbniki kory dębowej łączą się trwale z białkami i utrudniają przenikanie wody do światła jelita. U ludzi z prawidłową czynnością jelit powodują więc zaparcia, a u chorych z biegunką przywracają prawidłowe czynności jelit. Garbniki mają właściwości bakteriobójcze. Spożywane doustnie niszczą drobnoustroje jamy ustnej i przewodu pokarmowego, m.in. pałeczki duru, okrężnicy, czerwonki a nawet prątki gruźlicy. Wyciągi z kory dębu mogą być stosowane w nieżytach żołądka i jelit, w chorobach układu moczowego i krwawieniach z narządu rodnego. Stosowane zewnętrznie mogą być pomocne w leczeniach ropiejących ran, czyraków i stanów zapalnych śluzówek jamy ustnej i gardła. Przynoszą ulgę w upławach oraz w stanach zapalnych żylaków odbytu. Znoszą nadmierne pocenie się nóg.

DZIEWANNA WIELKOKWIATOWA (Verbascum thapsiforme)
Działanie: Dzięki zawartości saponin dziewanna może być polecana jako lek zwiększający wytwarzanie śluzu w drogach oddechowych i ułatwiający jego odkrztuszanie. Zastosowanie ma także przy przeziębieniach przebiegających z chrypka, w katarze, w przypadkach uporczywego kaszlu i astmie. Jest pomocna przy kolce jelitowej i wątrobowej ponieważ znosi skurcze mięśni gładkich. Zewnętrznie odwary dziewanny można stosować do leczenia ran, owrzodzeń, oparzeń, odleżyn i do walki z łupieżem. Alkoholowe wyciągi z dziewanny mogą być stosowane do nacierania w przypadkach bólów korzonkowych i stawowych.

DZIURAWIEC ZWYCZAJNY (Hypericum perforatum)
Działanie: Flawonidy zawarte w dziurawcu działają rozkurczająco na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego i dróg żółciowych oraz na mięśniówkę naczyń. Znoszą bóle i kolki, ułatwiają przepływ żółci do dwunastnicy. Z tego powodu może być polecany przy chorobach wątroby. Może być korzystny w leczeniu stanów zapalnych w przewodzie pokarmowym, od przełyku zaczynając a na jelicie grubym kończąc. Garbniki katechinowe zawarte w dziurawcu uszczelniają naczynia włosowate , podobnie jak witamina P. Właściwości bakteriobójcze związków czynnych z dziurawca są dość silne, niszczą one bakterie gram dodatnie takie jak paciorkowce i gronkowce. Korzystne działanie przetworów dziurawca na układ nerwowy powoduje że może być on z powodzeniem stosowany w psychozach i stanach nerwicowo-depresyjnych. Przynosi także ulgę w trudno gojących się ranach i owrzodzeniach, w zapaleniach błony śluzowej jamy ustnej, w zapaleniach dziąseł. Uczulające działanie wyciągów dziurawca na promienie nadfioletowe sprawia iż ludzie przyjmujące te przetwory powinni unikać opalania się.

Powrót do menu




























G

GLISTNIK JASKÓŁCZE ZIELE (Chelidonium majus)
Działanie: Alkaloidy glistnika a szczególnie chelidonina, mają działanie bakteriobójcze, pierwotniakobójcze i grzybobójcze, ponadto wykazują silne działanie rozkurczowe. Jaskółcze ziele jest polecane w stanach skurczowych dróg żółciowych, kolce wątrobowej, w zapaleniach dróg żółciowych i kamicy żółciowej. Medycyna ludowa zaleca sok ze świeżych łodyg glistnika jako lekarstwo na brodawki ( kurzajki). Związki czynne zawarte w glistniku działają uspokajająco na układ nerwowy. Mogą być także stosowane w leczeniu zakażeń grzybiczych i bakteryjnych skóry, zakażeń narządów płciowych rzęsistkiem. Ziele to ma silne właściwości i jego nadmiar może być szkodliwy. Przeciwwskazaniem jest ostre zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, czynna choroba wrzodowa, jaskra i końcowy okres ciąży.

GŁÓG DWUSZYJKOWY (Crataegus oxyacantha)
Działanie: Związki czynne zawarte w głogu mają działanie nasercowe podobne do naparstnicy. Zwiększają siłę skurczu mięśnia sercowego, jednocześnie powodując zwolnienie częstotliwości. Pomiędzy naparstnicą a głogiem istnieje synergizm, tzn. wzajemne potęgowanie działania leczniczego, dlatego jest wskazane podawanie obu tych leków jednocześnie. Szczególnie wskazane jest stosowanie głogu u osób w podeszłym wieku z chorobami serca które rozwinęły się wskutek chorób płuc, w leczeniu zaburzeń pracy serca spowodowanych nadczynnością tarczycy oraz zaburzeń sercowych u kobiet w okresie przekwitania. Poza wzmocnieniem pracy serca substancje zawarte w głogu działają rozkurczająco na mięśnie gładkie, znoszą stany skurczowe jelit, dróg moczowych, macicy a także naczyń krwionośnych wieńcowych i dostarczających krew do mózgu. Głóg może być także wykorzystany w leczeniu zaburzeń rytmu serca i kołatania serca występującego w stanach nadmiernego napięcia nerwowego. Głóg ma działanie uspokajające o połowę słabsze od waleriany.

Powrót do menu




























J

JAŁOWIEC POSPOLTY (Juniperus communis)
Działanie: Szyszkojagody jałowca zwiększają ilość wydalanego moczu i dezynfekują drogi moczowe. Są pomocne w leczeniu ludzi z upośledzoną czynnością nerek, z obrzękami pochodzenia nerkowego i sercowego, a także w leczeniu kamicy moczowej. Zbyt duże dawki jałowca mogą uszkodzić nerki. Związki zawarte w jałowcu poprawiają trawienie i przeciwdziałają fermentacji w jelitach. Przeciwwskazane jest stosowanie wyciągów z jałowca w ostrych chorobach zapalnych przewodu pokarmowego, w zaostrzonej chorobie wrzodowej, w ciężkich chorobach nerek oraz wątroby, a także w ciąży.

JARZĘBINA JARZĄB POSPOLITY (Sorbus aucuparia)
Działanie: Związki zawarte w jarzębinie zwiększają wydzielanie moczu i dezynfekują drogi moczowe. Są korzystne w przypadkach stanów zapalnych żył kończyn dolnych i górnych oraz żylaków odbytu ( hemoroidów). Działanie ściągające jest korzystne również w nieżytach żołądka, dwunastnicy i jelita cienkiego. Jarzębina może być stosowana w chorobach wątroby i pęcherzyka żółciowego. Jest źródłem witaminy C. Spożywanie surowych owoców jarzębiny może skończyć się wymiotami lub biegunką.

JEMIOŁA POSPOLITA (Viscum album)
Działanie: Wyciąg z jemioły obniża ciśnienie krwi. Związki czynne zawarte w jemiole zwalniają przyspieszone bicie serca spowodowane nadmiernym pobudzeniem układu nerwowego. Znoszą przykre objawy dolegliwości sercowych u kobiet w okresie przekwitania. Pomocne są w leczeniu krwawień z nosa i płuc a także w nadmiernych krwawieniach miesiączkowych. Przy przedawkowaniu preparatów z jemioły mogą wystąpić objawy zatrucia: wymioty, krwawe biegunki, drgawki, majaczenia.

JEŻYNA FAŁDOWANA (Rubus plicatus)
Działanie: Liście jeżyny są wykorzystywane jako lek w walce z chorobami skóry takimi jak liszaje, wypryski, nie gojące się ropiejące rany. Polecane są w chorobach przeziębieniowych, grypie i chorobie reumatycznej. Owoce jeżyn są znakomitym środkiem regulującym pracę jelit. Są polecane ludziom w okresie rekonwalescencji. Mogą być stosowane przy leczeniu anemii, zawierają bowiem mikroelementy potrzebne do tworzenia krwinek m.in. żelazo i miedź. Dzięki zawartości prowitaminy A owoce jeżyny mogą być polecane ludziom z objawami niedowidzenia zmierzchowego i przedłużona adaptacją wzroku do ciemności, oraz ludziom z chorobami skóry, jak nadmierne rogowacenie naskórka.

Powrót do menu




























K

KALINA KORALOWA (Viburnum opulus)
Działanie: Wyciąg z owoców kaliny zmniejsza napięcie mięśni gładkich, szczególnie macicy i jelit, stąd jej korzystne działanie w skurczach macicy i bolesnym miesiączkowaniu. Owoce kaliny mają właściwości przeciwkrwotoczne i łagodnie ściągające, co może być wykorzystane w przypadkach skłonności do poronień. Homeopatia poleca wyciągi z kory kaliny stosować w zaburzeniach miesiączkowania połączonych z bólem.

KASZTANOWIEC ZWYCZAJNY (Aesculus hippocastanum)
Działanie: Związki czynne zawarte w nasionach i kwiatach kasztanowca mają wpływ na naczynia, podobnie jak witamina P, wzmacniają je, poprawiają elastyczność ścian, zapobiegają pękaniu przy niewielkich urazach, zmniejszają przepuszczalność naczyń i obrzęki. Zapobiegają tworzeniu się zakrzepów wewnątrznaczyniowych. W przewodzie pokarmowym wyciągi z kasztanowca działają przeciwzapalnie i regulują rozwój flory bakteryjnej. Wyciągi z kasztanowca mogą być polecane chorym z cukrzycowymi uszkodzeniami jelit. Homeopatia zaleca preparaty kasztanowca w zapaleniach gardła, przewlekłym nieżycie nosa, oraz żylakach odbytu. Przeciwwskazaniem do stosowania kasztanowca jest ostra niewydolność nerek i ciąża.

KMINEK ZWYCZAJNY (Carum carvi)
Działanie: Związki zawarte w owocach kminku usprawniają pracę przewodu pokarmowego (działanie wiatropędne), znoszą stany skurczowe mięśniówki jelit. Dla matek karmiących jest to cenny środek zwiększający ilość wytwarzanego mleka. Pomaga przy dolegliwościach wątrobowych.

KONWALIA MAJOWA (Convallaria majalis)
Działanie: Konwalia jest cennym lekiem nasercowym. Działa korzystnie w przypadku ostrej niewydolności serca, w zaburzeniach rytmu i prawo komorowej niewydolności krążenia, w wadach serca, a szczególnie w zwężeniach zastawki dwudzielnej. Konwalia jest dobrze tolerowana przez ludzi w podeszłym wieku. Wskazaniem do jej stosowania są napady szybkiego bicia serca, kołatania serca, skłonności do obrzęków i nadciśnienie tętnicze, przy którym wykorzystywany jest głównie jej efekt moczopędny.

KRWAWNIK POSPOITY (Achillea millefolium)
Działanie: Działa hamująco na wszelkie krwawienia. Zatrzymuje niewielkie krwawienia w przewodzie pokarmowym (choroba wrzodowa, żylaki odbytu). Krwawnik znosi stany skurczowe mięśni gładkich jelit, dróg żółciowych i moczowych. Właściwości przeciwzapalne i bakteriostatyczne związków czynnych zawartych w kwiatach krwawnika są podobne do właściwości rumianku. Krwawnik pomaga przy stanach zapalnych jamy ustnej i gardła, a także przy upławach. Kwiaty krwawnika działają silniej niż ziele.

Powrót do menu




























L

LIPA DROBNOLISTNA I SZEROKOLISTNA (Tilia cordata, Tilia platyphyllos)
Działanie: Związki czynne zawarte w kwiatach lipy poprawiają trawienie i przyswajanie pokarmów oraz wydalanie toksycznych produktów przemiany materii. Kwiaty lipy są znakomitym środkiem napotnym wspomagającym leczenie przeziębień, angin, gryp oraz zapaleń oskrzeli i płuc. Związki lipy zawarte w wywarach mają znakomite działanie uspokajające. Chociaż jest ono łagodne może być z powodzeniem polecane ludziom pracującym umysłowo, w stanach znużenia i przemęczenia, w przypadkach słabej koncentracji uwagi. Wyciąg z lipy używany do płukania włosów wzmacnia je.

Powrót do menu




























Ł

ŁOPIAN WIĘKSZY (Arctium lappa)
Działanie: Łopian pobudza wydzielanie żółci i moczu. Poprawia przemianę materii. Może być polecany w nieżytach żołądka i jelit, w chorobach dróg żółciowychi schorzeniach układu kostnego. Cenione jest działanie łopianu na skórę i włosy.

Powrót do menu




























M

MACIERZANKA PIASKOWA (Thymus serpyllum)
Działanie: Wyciągi z macierzanki są dobrym lekiem wykrztuśnym zwiększającym produkcje śluzu, pobudzają ruch rzęsek nabłonka oddechowego, czym ułatwiają oczyszczanie się dróg oddechowych. Macierzanka jest cennym zielem dla palaczy tytoniu i chorych na przewlekłe nieżyty oskrzeli. Garbniki i olejek eteryczny z macierzanki dezynfekuje drogi oddechowe i przewód pokarmowy od jamy ustnej aż po jelito grube. Macierzanka pobudza wydzielanie soków trawiennych. Wyciągi z macierzanki działają ściągająco i dezynfekująco na błony śluzowe narządów rodnych. Mogą być stosowane przy leczeniu drobnych skaleczeń, oparzeń, a także w przypadkach użądleń przez owady.

MALINA WŁAŚCIWA (Rubus idaeus)
Działanie: Liście melisy są łagodnym i skutecznym środkiem uspokajającym. Jest pomocna w leczeniu łagodnych zaburzeń rytmu serca. Wyciągi z melisy regulują pracę przewodu pokarmowego. Znoszą stany skurczowe w jelitach i drogach żółciowych. Mają także działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Cenne jest jej działanie w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Zewnętrznie stosowane wyciągi z melisy są pomocne w leczeniu czyraków i owrzodzeń.

MIĘTA PIEPRZOWA (Mentha piperata)
Działanie: Mięta należy do ziół wszechstronnie działających. Związki czynne zawarte w mięcie pobudzają wytwarzanie soków trawiennych, soku żołądkowego i żółci. Mięta zwiększa łaknienie i usuwa wzdęcia brzucha . Związki czynne mięty mają własności zabijania bakterii w przewodzie pokarmowym i drogach żółciowych. Mięta zwiększa ilość wydalanego moczu, ma działanie uspokajające i nieznacznie obniża ciśnienie krwi. Napary z mięty znakomicie gaszą pragnienie. Ma działanie dezynfekujące. Mięta może być stosowana do inhalacji w chorobach układu oddechowego.

MNISZEK POSPOLITY (Taraxsacum officinalis)
Działanie: Związki czynne zawarte w korzeniach mniszka pobudzają wątrobę do wytwarzania żółci i ułatwiają przepływ żółci do dwunastnicy, likwidują bowiem skurcze mięśni gładkich w przewodzie pokarmowym i drogach żółciowych. Związki te znoszą bóle w drogach moczowych, mają działanie moczopędne, co sprzyja wydalaniu z organizmu szkodliwych produktów przemiany materii. Mniszek zapobiega powstawaniu złogów szczawianowych i fosforanowych w drogach moczowych. Uważa się, że mniszek obniża poziom cukru we krwi. Kwiaty mniszka działają podobnie jak korzenie, ale wykazują jeszcze silniejsze działanie moczopędne i przeciwzapalne.

Powrót do menu




























N

NAGIETEK LEKARSKI (Calendula officinalis)
Działanie: Kwiaty nagietka pobudzają czynności wydzielnicze - zwiększają ilość soku żołądkowego i mukopolisacharydów, zwiększają ilość żółci i ułatwiają jej przepływ do dwunastnicy. Mogą być polecane w nieżytach niedokwaśnych żołądka i nieżytach jelit, a także w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Ponadto nagietek ma właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Znosi objawy niestrawności u chorych z chorobą nowotworową przewodu pokarmowego. Związki te wzmagają odporność własną organizmu, przyspieszają gojenie się ran, dlatego nagietek może być polecany w przypadkach nie gojących się ran i owrzodzeń, poparzeń termicznych, słonecznych i popromiennych. Nagietek niszczy paciorkowce i gronkowce więc może być wykorzystany w leczeniu stanów zapalnych gardła i krtani, jamy ustnej a także zapaleń spojówek oczu. Związki czynne z kwiatów nagietka niszczą skutecznie rzęsistki i dlatego mogą być wykorzystane w leczeniu zakażeń narządów rodnych. Ponadto nagietek ma łagodne właściwości uspokajające, obniża ciśnienie tętnicze krwi i zwalnia tętno.

NAWROT LEKARSKI (Lithospermum officinale)
Działanie: Ma zastosowanie w leczeniu nadczynności tarczycy z wytrzeszczem oczu i niektórych postaci nadciśnienia tętniczego.

NOSTRZYK ŻÓŁTY (Melilotus officinalis)
Działanie: Substancja czynna zawarta w nostrzyku będące pochodnymi kumaryny zmniejszają krzepliwość krwi, poprawiają przepływ krwi w naczyniach krwionośnych i limfy w naczyniach limfatycznych, zapobiegają wykrzepianiu wewnątrznaczyniowemu. Flawonoidy uszczelniają naczynia krwionośne, przywracają ich prawidłowe napięcia i ruchy. Związki zapalne zawarte w zielu nostrzyka mają także właściwości przeciwzapalne i mogą być z powodzeniem stosowane w zakrzepowym zapaleniu żył i żylakach, w zapaleniu naczyń chłonnych, przy hemoroidach.

Powrót do menu




























P

PERZ WŁAŚCIWY (Agropyron repens)
Działanie: Związki czynne zawarte w kłączach perzu pobudzają wydzielanie moczu i ułatwiają wydalanie z organizmu toksycznych produktów przemiany materii, a głównie mocznika. Substancja czynna inozyt ma korzystny wpływ na wątrobę, przeciwdziała jej stłuszczeniu, powoduje obniżenie poziomu tłuszczów i cholesterolu we krwi, stąd przeciw miażdżycowe działanie perzu. Zawarta w perzu łatwo przyswajalna krzemionka przeciwdziała procesom starzenia się tkanki łącznej skóry, chrząstek stawowych, naczyń i starzenia się w ogóle. Zapobiega nadmiernej łamliwości i przepuszczalności naczyń. Kłącze perzu może być stosowane w kamicy moczowej, w przypadkach upośledzonej czynności wydzielniczej nerek z towarzyszącymi obrzękami.

PIERWIOSNEK LEKARSKI (Primula veris)
Działanie: Ma działanie przede wszystkim wykrztuśne . Jest skutecznym lekiem przy zapaleniu gardła, krtani i oskrzeli. Może być korzystnym lekiem w leczeniu gruźlicy i pylicy płuc. Zastosowanie ma także w leczeniu nerwic i migren.

PODBIAŁ POSPOLITY (Tussilago farfara)
Działanie: Liście podbiału są cenionym lekiem przy przeziębieniach, anginach, zapaleniach błon śluzowych jamy ustnej oraz w zapaleniach krtani. Związki czynne w liściach podbiału działają rozkurczowo na mięśnie gładkie oskrzeli i ułatwiają przepływ powietrza w drogach oddechowych. Związki zawarte w kwiatach podbiału mają silniejsze działanie rozkurczowe na oskrzela niż liście.

POKRZYWA ZWYCZAJNA (Urtica dioica)
Działanie: Pokrzywa pobudza czynność wydzielniczą żołądka, trzustki i wątroby. Poprawia trawienie i przyswajanie pokarmów, zwiększa wydalanie moczu. Może być wykorzystana w leczeniu przewlekłych zakażeń przewlekłych zakażeń i kamicy moczowej. Pokrzywa znosi stany zapalne w przewodzie pokarmowym, a także hamuje małe krwawienia. Korzystne działanie pokrzywy na skórę i włosy polega na zmniejszeniu łojotoku i łupieżu. Pokrzywa jest cennym źródłem związków żelaza.

PORZECZKA CZARNA (Ribes nigrum)
Działanie: Związki czynne zawarte w liściach porzeczki zwiększają wydzielanie moczu, a z nim szkodliwych produktów przemiany materii, w tym przede wszystkim kwasu moczowego. Liście porzeczki mogą być używane w leczeniu obrzęków pochodzenia sercowego i nerkowego. Dzięki zawartości garbników, liście porzeczki są stosowane jako lek przeciwbiegunkowy, przeciwzapalny i ściągający. Garbniki te mają własności hamowania rozwoju bakterii w przewodzie pokarmowym. Mogą być używane do płukania i przemywania skóry i błon śluzowych w przypadkach zakażeń jamy ustnej i gardła, angin, a także oparzeń, wysypek, uszkodzeń naskórka. Owoce czarnej porzeczki zawierają wiele witaminy C. Mają także działanie przeciwbiegunkowe, napotne i moczopędne. Warto o nich pamiętać przy przeziębieniach.

POZIOMKA POSPOLITA (Fragaria vesca)
Działanie: Związki czynne zawarte w liściach poziomki mogą być użyteczne w leczeniu kamicy moczowej ,a dezynfekując drogi moczowe są pomocne w leczeniu przewlekłych zakażeń które często towarzyszą kamicy. Garbniki zawarte w liściach poziomki mają właściwości przeciwzapalne i ściągające, mogą być stosowane w leczeniu biegunek i stanów zapalnych przewodu pokarmowego. Liście poziomki mogą być stosowane do sporządzania herbaty ziołowej.

Powrót do menu




























R

RDEST PTASI (Polygonum aviculare)
Działanie: Związki czynne zawarte w rdeście zwiększają wydalanie moczu i zapobiegają krystalizacji związków mineralnych w drogach moczowych, a tym samym powstawaniu i wzrostowi kamieni moczowych. Rdest jest szczególnie polecany w leczeniu kamicy szczawianowej i fosforanowej. Ponadto w drogach moczowych działa przeciwzapalnie. Wyciągi z ziela rdestu zmniejszają łamliwość i przepuszczalność ścian naczyniowych. Może tamować niewielkie krwawienia w drogach rodnych i przewodzie pokarmowym.

ROZCHODNIK OSTRY (Sedum acre)
Działanie: Związki czynne zawarte w tej roślinie zwiększają dobowe wydalanie moczu, pobudzają ruchy jelit, działają rozwalniająco i zwiększają ilość wytwarzanego potu. W konsekwencji następuje obniżenie ciśnienia tętniczego krwi. Ponadto substancje czynne z rozchodnika działają na układ nerwowy zmniejszając wrażliwość ośrodka naczynioruchowego. Rozchodnik jest stosowany przy leczeniu nadciśnienia tętniczego i miażdżycy. Jest lekiem rozwalniającym, szczególnie cennym u ludzi otyłych z upośledzoną czynnością ruchową jelita grubego i uporczywymi zaparciami. Homeopatia zaleca stosowanie go przy zapaleniach odbytnicy i w żylakach odbytu. Ponieważ rozchodnik posiada wiele silnie działających związków, decyzję o leczeniu rozchodnikiem powinniśmy uzgodnić z lekarzem.

RÓŻA DZIKA (Rosa canina)
Działanie: Owoce róży są dla człowieka bardzo cennym źródłem witaminy C, która odgrywa ważną rolę w procesach oddychania tkankowego, w syntezie kolagenu tkanki łącznej, co z kolei warunkuje wszystkie procesy naprawcze organizmu, przeciwdziała pękaniu naczyń włosowatych. Witamina ta jest ważna w odporności przeciwwirusowej i przeciwnowotworowej. Ma swój udział w krzepnięciu krwi, a także zmniejsza nasilenie reakcji alergicznych. Ponadto flawonidy, które występują w owocach róży chronią witaminę C przed rozkładem. Różą może być polecana w chorobie przeziębieniowej i w innych infekcjach układu oddechowego. Właściwości rozkurczowe związków zawartych w owocach róży powodują ustąpienie bólów brzucha, kolek, bólów pochodzących z dróg żółciowych i moczowych. Po zaprzestaniu przyjmowania dużych dawek witaminy C zawartej w róży nie występują nasilone objawy jej niedoboru, ani też nie występuje zwiększenie wydzielania szczawianów, jak to się zdarza przy spożywaniu dużych dawek witaminy syntetycznej. Róża może przynieś poprawę w chorobach przyzębia, chorobach skóry ze skłonnością do wybroczyn i wylewów krwi.

RUMIANEK POSPOLITY (Matricaria chamomilla)
Działanie: Właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne oraz przeciw uczuleniowe rumianku mogą być wykorzystane w leczeniu nieżytów żołądka i jelit, w leczeniu zaburzeń po przyjmowaniu silnych leków np. antybiotyków. Ponadto rumianek jest pomocny w leczeniu dolegliwości żołądkowych pierwszego okresu ciąży. Pobudza wydzielanie żółci i zapobiega nadmiernej fermentacji w jelitach. Flawonidy i pochodne kumaryny zawarte w rumianku mają działanie przeciwskurczowe i wiatropędne. Rumianek stosowany na skórę i błony śluzowe jest pomocny w leczeniu stanów zapalnych, owrzodzeń, oparzeń zarówno słonecznych jak i po naświetlaniu promieniami Roentgena. Ma zastosowanie w leczeniu zapaleń jamy ustnej, gardła, angin, zapaleń zatok obocznych nosa, spojówek oczu, a także zapaleń błon śluzowych dróg rodnych. Stosowanie rumianku nie wywołuje działań ubocznych, dlatego jest polecany w leczeniu niemowląt. Podawać go należy gdy niemowlę cierpi na kolki jelitowe, bóle brzucha i gdy wyżynają się zęby ponieważ posiada łagodne właściwości uspokajające.

RUTA ZWYCZAJNA (Ruta graveolens)
Działanie: Związki czynne zawarte w liściach ruty znoszą skurcze mięśni gładkich jelit, dróg żółciowych, dróg moczowych i mięśniówki naczyń. Rozkurczające działanie na mięśniówkę naczyń może objawiać się obniżeniem ciśnienia tętniczego krwi oraz poprawą ukrwienia narządów umieszczonych obwodowo. Ruta powoduje u kobiet bardziej obfite krwawienia miesięczne, dlatego należy stosować ją ostrożnie. Kobiety w ciąży w ogóle powinny unikać wyciągów z ruty. Może być też wykorzystana do leczenia bielactw i łuszczyc. Ruta jest przeciwwskazana osobom z czynną chorobą wrzodową i niskim ciśnieniem tętniczym krwi.

Powrót do menu




























S

SKRZYP POLNY (Eqisetum arvense)
Działanie: Skrzyp ma działanie moczopędne. Dzięki zawartości związków krzemu skrzyp ma duże Znaczenie w procesach regeneracyjnych, wpływa on na metabolizm kolagenu a konsekwencji na gojenie się ran i odbudowę kości. Skrzyp opóźnia procesy starzenia się. Związki czynne zawarte w skrzypie wzmacniają ściany naczyń, poprawiają stan włosów i paznokci, są ważne w procesach odpornościowych. Ziele skrzypu jest szczególnie cenne dla kobiet w ciąży i ludzi starszych, gdyż poprawia mineralizację kości. Może być używany do pielęgnacji włosów.

SOSNA ZWYCZAJNA (Pinus silvestris)
Działanie: Pączki sosny mają działanie wykrztuśne, dezynfekujące, moczopędne. Związki czynne w nich zawarte ułatwiają oczyszczanie się oskrzeli. Ponadto mają działanie bakteriobójcze i niszczą drobnoustroje w drogach oddechowych. Wykazują działanie rozkurczowe na mięśniówkę gładką oskrzeli. Wyciągi z pączków sosny mogą być z dobrym skutkiem stosowane w leczeniu nieżytów oskrzeli, w zapaleniach przewodu pokarmowego oraz dróg moczowych. Olejek sosnowy może być stosowany do inhalacji. Dziegieć sosnowy działa antyseptycznie i jest używany w leczeniu wielu chorób skóry m.in. łuszczycy. Wyciągi z kory sosnowej są używane jako leki przeciwbiegunkowe.

SZAŁWIA LEKARSKA (Salvia officinalis)
Działanie: Działanie przeciw potne wyciągów z liści szałwi występuje już po 2-3 godzinach od spożycia i trwa 1-3 dni. Szałwia hamuje rozmnażanie się wielu rodzajów bakterii i unieczynnia toksyny bakteryjne. Ma znakomite własności przeciwzapalne stosowana zewnętrznie jak i wewnętrznie. Jest korzystna w leczeniu chorób wątroby przebiegających z upośledzonym wytwarzaniem żółci lub po toksycznym uszkodzeniu wątroby. Szałwia może być wykorzystana w leczeniu stanów wzmożonej ogólnej potliwości. Może być używana do płukania jamy ustnej w przypadkach kłopotów z zębami i dziąsłami, a także do płukania gardła przy anginach. Wyciągi z szałwi mogą być używane do przemywania i kompresów w przypadkach trudno gojących się ran oraz czyraków, a także przy zapaleniach skóry.

Powrót do menu




























Ś

ŚLIWA TARNINA (Prunus spinosa)
Działania: Kwiaty tarniny działają moczopędnie i rozwalniająco. Owoce tarniny działają wręcz przeciwnie, czyli przeciwbiegunkowo. Niszczą bakterie w przewodzie pokarmowym i mają działanie przeciwzapalne. Są wskazane w przewlekłych nieżytach żołądka i jelit przebiegających z nadmierną fermentacją.

ŚWIETLIK ŁĄKOWY (Euphrasia Rostkowiana)
Działanie: Jest stosowany w alergicznych i bakteryjnych zapaleń spojówek oczu, zawiera on aukubinę, która hamuje wydzielanie histaminy, co zmniejsza reakcje alergiczne. Może być stosowany w leczeniu ,,jęczmieni" , a także w przypadkach zmęczenia oczu pracą przy sztucznym świetle. Może być polecany do przemywania oczu w przypadkach katarów przebiegających z ostrym łzawieniem.

Powrót do menu




























T

TATARAK ZWYCZAJNY (Acorus calamus)
Działanie: Związki czynne zawarte w kłączach tataraku przyspieszają trawienie i przyswajanie pokarmów. Olejki eteryczne i substancje gorzkie z kłączy tataraku zwiększają produkcję żółci przez wątrobę, a także wytwarzanie moczu przez nerki. Tatarak zawiera substancje bakteriobójcze, co jest korzystne w przypadkach nadmiernej fermentacji w jelitach. Tatarak występujący w Polsce wykazuje słabe działanie uspokajające, natomiast tatarak rosnący w Indiach i Kanadzie może być używany jako środek nasenny. Tatarak jest używany w leczeniu stanów zapalnych dziąseł, jamy ustnej i gardła. Odwary z tataraku należy używać w przypadkach łupieżu do wcierania w skórę głowy.

Powrót do menu




























W

WIERZBA BIAŁA (Salix alba)
Działanie: Kora wierzby zawiera salicyne która w soku żołądkowym rozkłada się do alkoholu salicylowego, którego pochodne łatwo wnikają do organizmu. Mają działanie przeciwgorączkowe, przeciwzapalne i przeciwbólowe. Chociaż dawka salicylanów w korze wierzby jest niewielka w porównaniu z zawartością kwasu acetylosalicylowego w tabletce aspiryny, to aktywność biologiczna tych związków jest duża, gdyż zachodzi tu synergizm salicylanów, flawonoidów i garbników. Również działanie uboczne, jakie występuje przy długotrwałym stosowaniu dość dużych dawek aspiryny, nie występuje przy stosowaniu wyciągów z wierzby. Jest to szczególnie ważne u ludzi z chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, którzy nie powinni używać aspiryny. Ponadto związki czynne zawarte w korze wierzby uszczelniają naczynia włosowate i przeciwdziałają nadmiernej krzepliwości krwi. Kora wierzby może być stosowana w przypadku przeziębień przebiegających z gorączką, gośćcu przewlekłym postępującym, gorączce reumatycznej, nieżytach błon śluzowych przewodu pokarmowego, niezbyt nasilonych biegunkach, miażdżycy ze wzmożona krzepliwością krwi, zapaleniach żył.

WROTYCZ POSPOLITY (Tanacetum vulgare)
Działanie: Doustnie podane sproszkowane kwiaty wrotycza, o dużej zawartości olejku eterycznego, działają przeciwpasożytniczo. Stosowane zewnętrznie wyciągi alkoholowe niszczą wszy głowowe, łonowe oraz świerzbowce. UWAGA! Zbyt duże dawki preparatów wrotycza mogą być przyczyną zatruć.

WRZOS ZWYCZAJNY (Calluna vulgaris)
Działanie: Dzięki zawartości garbników wrzos może być używany w leczeniu chorób przewodu pokarmowego, zwłaszcza biegunek i stanów zapalnych w przewodzie pokarmowym. Jest cennym lekiem w nieżytach niedokwaśnych żołądka, a także w przypadkach braku łaknienia. Wrzos ma także właściwości moczopędne. Olejek eteryczny zawarty we wrzosie znosi skurcze mięśni gładkich jelit i dróg moczowych. Wrzos może być stosowany w leczeniu przewlekłych zakażeń dróg moczowych. Właściwości moczopędne wrzosu są cenne w leczeniu kamicy. Można go stosować w chorobach wątroby i dróg żólciowych. Zawiera także wiele potasu i krzemu.

Powrót do menu